بررسی گروه
طول بالها از 16.2cm در سنجاقک استرالیایی Petalura ingentissima تا 2cm در آسیابک جنوب شرق آسیا Agriocnemis femina دیده می‌شود.

دگردیسی ناقص می‌باشد. چشمان مرکب کاملاً بزرگ است و قطعات دهانی جونده می‌باشد. دو قطعه پشتی تورکس در هم ادغام شده‌اند. پاها کاملاً برای به دام انداختن شکار طراحی شده‌اند. بالها بزرگ و قدرتمند و دارای رگبالهای زیادی اند و معمولاً در قسمت نوک بال لکه بال ویژه‌ای دارند شکم‌بند بندی و دارای ۱۱ قطعه می‌باشد (در منبع Grzimek’s Animal Life Encyclopedia) ده بند قید شده است) شکم طویل و استوانه‌ای است. در نرها اندام جنسی ثانویه ویژه در بند ۲ و ۳ شکمی قرار دارد و جدا از روزنه جنسی معمول واقع در نزدیک انتهای شکم است. هر دو جنس در انتهای شکم خود زائده‌هایی دارند که در نرها مانند کلاسپرها عمل می‌کند و در حین جفت گیری ماده را درگیر می‌کند.

بالها در این گروه بسیار بزرگ و دارای رگبال‌های زیادی هستند معمولاً در نزدیکی نوک بال یک لکه ویژه بال وجود دارد که در گونه‌های مختلف و در بعضی موارد در جنس نر و ماده تفاوت‌هایی دارد. در بعضی گونه‌ها بالها رنگ آمیزی جالبی دارند و در گونه‌هایی دیگر شفاف هستند در میانه بال معمولاً یک فرو رفتگی به نام گره(nodous) وجود دارد.

بالها در Zygoptera در حین استراحت برهم منطبق می‌شود و اندازهٔ مشابه‌ای دارند به همین خاطر به این نام گفته می‌شوند. معمولاً Zygoptera فعالیت پروازی و تغذیه‌ای زیادی ندارند و حرکت زیبای رقص مانندی بر فراز جریان آب دارند.

در Anisoptera بالهای عقبی معمولاً عریضتر از بالهای جلویی اند و در حین استراحت به صورت گسترده نگه داشته می‌شوند. فعالیت پروازی و تغذیه‌ای زیادی در این گروه دیده می‌شود این گروه می‌توانند مسافت‌های زیادی را نسبت به زادگاه خود طی کنند و حتی در گونه‌هایی در ارتفاع زیاد و مدت طولانی در حالتی مشابه بال زدن و سر خوردن پرواز کنند. در این گروه بعضی اعضا فعالیت شبه مهاجرت و مهاجرت دارند.

از گذشته تا به امروز مشاهده و بررسی بالها و شکل رگبالها وسیله مناسبی در طبقه‌بندی گروه‌های Odonataبوده است. شکل بال و لکه بالی و فرمهای رنگ آمیزی آنها می‌تواند اطلاعات مفیدی از گروه‌ها را به ما بدهد.



نويسنده : علی